BALACA QARA BALIQ ərəb əlifbada
بالاجا قارا بالیق
چيلله آخشامي ايدي. قوجا باليق دريانين ديبينده نوه-نتيجه لريني اطرافينا توپلاييب اونلارا ناغيل دانيشيردي:
–بيري وار ايدي، بيري يوخ ايدي، بير بالاجا قارا باليق وار ايدي. او آناسي ايله بيرليکده کيچيک بير آرخدا ياشاييردي. آرخين سويو دره يه آخيردي. بالاجا قارا باليقلا آناسي نين بير قارا داشين داليندا، يوسونلارين آراسيندا ائولري وار ايدي. آنا و بالا سحردن آخشاما قدر بير-بيري نين دالينا دوشوب عوزوردو، هردن باشقا باليقلارا قوشولوب سورعتله بالاجا بير يئرده گزيشير و گئري قاييديرديلار. قارا باليق آناسي نين بيرجه سي ايدي.
بير نئچه گون ايدي کي، او، فيکره دالير، آز دانيشيردي. کؤنولسوز و تنبل-تنبل او طرف-بو-طرفه گئدير، گئري قاييديردي. چوخ واخت آناسيندان خئيلي گئري قاليردي. آناسي اولجه ائله بيليردي کي، سادجه اولاراق بالاسي نين کئفي يوخدور، بو کئفسيزليک تئزليکله کئچيب گئده جکدير. لاکين… دئمه، بالاجا باليغين دردي واريميش…
بير گون سحر تئزدن، گونش دوغماميش، بالاجا باليق آناسيني يوخودان اوياديب:
–اناجان، –دئدي، سنه بير نئچه کلمه سؤزوم وار.
–ئه، سن ده واخت تاپدين! دانيشماغي سونرايا ساخلا. ياخشي اولار کي، گزمه يه چيخاق، –دئيه آنا باليق گؤزلريني اوووشدوردو و اسنه دي.
–يوخ، آناجان، من داها بئله گزمگي ايستميرم. گرک بوردان گئدم، –دئيه بالاجا باليق اعتيراض ائتدي.
آناسي حئيرتله اونا باخيب سوروشدو:
–دوغوردان گئتمک ايسته ييرسن؟
–به لي، آناجان، حؤکمن گئتمه لييم!
–اخي، آلاقارانليقدا هارا گئتمک ايسته ييرسن؟
–ايسته ييرم، گئديم گؤروم، آرخ هارادا قورتارير. بيليرسنمي، آناجان، اوزون مودتدير کي، فيکيرلشيرم، گؤره سن آرخ هارادا قورتارير؟ آما ايندييه قدر بير نتيجه يه گله بيلمه ميشم.
دونن گئجه دن گؤزومو يومماييب هر شئيي گؤتور- قوي ائتميشم. بئله قراره گلميشم کي، اؤزوم گئديب آرخين قورتاراجاغيني تاپيم. بيلمک ايسته ييرم باشقا يئرلرده نه وار، نه يوخ…
–من ده اوشاق اولاندا بئله فيکيرلره دوشموشم، بالاجان! آرخين نه اولي وار، نه آخيري. ائله گؤردويون نه وارسا اودور. آرخ هميشه آخير و قورتارمير.
–يوخ، آناجان، بئله دئييل. هر شئيين آخيري وار. مثلن، گئجه سونا چاتير، هفته، آي، ايل… مگر بونلارين سونو اولمور؟
بالاجا قارا باليغين قيزيشديغيني و ديل آغيزا قويماييب دانيشديقيني گؤرن آنا باليق دئدي:
–بوش-بوش سؤزلري بير کنارا قوي، دور گزمه يه چيخاق. ايندي دانيشماق يوخ ، گزيب دولانماق واختيدير.
–يوخ، آنا، من بئله گزينتيلردن يورولموشام. بوردان اوزاقلاشماق و باشقا يئرلرده نه لر اولدوغونو بيلمک ايسته ييرم. بيردن ائله بيلرسن کي، بونلاري منه کيمسه اؤيره ديب، يوخ، آنا، چوخدان بو فيکره دوشموشم. البتته، اوندان-بوندان چوخ شئيلر اؤيرنميشم. مثلن، بونو باشا دوشموشم کي، باليقلارين چوخو حياتلاريني بوش-بوشونا کئچيرديکلريندن گيلئيله نيرلر. دايم آه-ناله ائدير، هر شئيدن شيکايتله نيرلر. بيلمک ايسته ييرم گؤروم حيات ائله بير قاريش يئرده او يان-بو يانا گئديب قاييتماقدانمي، قوجاليب هئچ نه گؤرمه مکدنمي عيبارتدير، يوخسا باشقا دونيا دا مؤوجوددور؟
– بالاجا، دلي اولوبسان؟ دونيا! دونيا! او باشقا دونيا نه دئمکدير؟ دونيا ائله همين دونيادير کي، بيز ياشييريق، حيات دا کي، ائله گؤردويون ياشاييشدان عيبارتدير!
بو زامان ايري بير باليق اونلارين ائوينه ياخينلاشدي:
– قونشو، –دئدي،–اوشاقلا نيين اوستونده بئله هؤجتلشيرسن؟ دئيه سن، بو گون گزمک فيکرينيز يوخدور؟
آنا باليق قونشونون سسيني ائشيديب جاواب وئردي:
–گؤر، زمانه نئجه دييشيب؟! اوشاقلار اؤز آنالارينا جيب-جيب اؤيرتمه يه باشلاييبلار.
–نئجه مگر؟ –دئيه قونشو ايري باليق سوروشدو.
–گؤر بو جيرتدان هارالارا گئتمک ايسته يير؟! هئي دئيير کي، ايسته ييرم گئديم گؤروم دونيادا نه لر اولور؟ نه بيليم، آخماق-آخماق سؤزلر!
قونشو ايري باليق:
–بالاجا،–دئدي،–دئ گؤروم سن نه واختدان بئله فيلوسوف و عاليم اولوبسان کي، بيزيم خبريميز يوخدور؟
بالاجا باليق دئدي:
–خانيم، من بيلميرم سيز عاليم، فيلوسوف نه يه دئييرسينيز؟ هر گون تکرار اولونان جانسيخيجي گزينتيلردن جانا دويموشام. بئله يوروجو حياتي داها داعوام ائتديرمک ايستميرم. ايستميرم کي، بير ده گؤزومو آچاندا گؤروم سيزين کيمي قوجالميشام، اؤزو ده گؤز قولاقلاري باغلي باليقلار کيمي قالميشام.
قونشو باليق:
–واي،–دئدي،–گؤر بو نه لر دانيشير ؟!
آنا باليق ديللندي :
–هئچ دوشونمزديم کي، بير دنه اوشاغيم اولا، او دا بئله چيخا! بيلميرم، بالامين قولاغيني کيم دولدوروب…
بالاجا باليق دئدي:
–هئچ کس منيم قولاغيمي دولدورماييب. آنلاماق اوچون منيم اؤزومون عاغليم، گؤرمک اوچون ده گؤزوم وار!
قونشو باليق بالاجا باليغين آناسينا دئدي:
– باجي، او پيچ-پيچ دانيشان ايلبيز يادينداديرمي؟–ياخشي ياديما سالدين، ياديمدادير! تئز-تئز اوشاغيمين يانينا گه لردي. گؤروم اونو گورباگور اولسون!
بالاجا باليق دئدي:
–بسدير، آنا! او، منيم دوستوم ايدي!
–باليقلا ايلبيزين دوستلوغونو ائشيتمه ميشديک، بونو دا ائشيتديک!
بالاجا باليق :
– من ده باليقلارلا ايلبيزين دوشمنچيليگيني ائشيدمه ميشديم! آما سيز او بيچاره نين باشيني يئدينيز!–دئدي.
قونشو ديللندي:
– بو، کئچميشين صؤحبتيدير.
– کئچميشي سيز اؤزونوز يادا سالدينيز!
آناسي دئدي:
- ائله اؤلمه لي ايدي! مگر اوتوروب-دوروب نه لر دانيشديقلاري ياديندان چيخيب؟!
– اوندا مني ده اؤلدورون! چونکي من ده اونون دئديکلريني دئييرم،–دئيه بالاجا باليق گيلئيلندي.
آخير کي، نه باشينيزي آغريديم، سس-کويون صداسي باشقا باليقلاري دا اورايا چکيب گتيردي. بالاجا باليغين سؤزلري هاميني عصبيلشديرميشدي. قوجا باليقلار بير-بير صؤحبته قاريشيب بالاجا باليغا آجيقلانديلار:
–ئله دوشونورسن کي، سنه رحم ائدريک؟!
–بير قولاقبورماسي بسدير!
بالاجا قارا باليغين آناسي اونلارا موقاويمت گؤستردي:
–کنارا چکيلين! اوشاغيما توخونمايين!
بو زامان باليقلاردان بير باشقاسي بالاجا باليغين آناسينا دئدي:
–خانيم، اوشاغيني لازيمينجا تربييلنديرمه ديگين اوچون عذاب چکمه ليسن!
قونشو باليق سؤزه باشلادي:
–سيزينله قونشو اولدوغوما خجالت چکيرم!
باشقا بير باليق ديللندي:
–نه قدر کي، بو ملونون ايشي… گؤنده رک قوجا ايلبيزين يانينا.
باليقلار بالاجا باليغي توتماق ايسته ديلر. دوستلاري اونو تهلوکه دن اوزاقلاشديرديلار. آناسي باش گؤزونه دؤيور، آغلايير و دئييردي:
–اللاه، سن ساخلا! اوشاغيم اليمدن گئدير. نه ائديم؟ باشيما هارانين داشيني ساليم.؟
بالاجا باليق دئدي:
–اناجان، منيم اوچون آغلاما، گئريده قالميش بو قوجا باليقلارين حالينا آغلا.
باليقلار يئربيئردن چيغيرديلار:
–تحقير ائلمه!
–گئت! سونرا پئشمان اولسان، داها بيزدن اينجيمه!
–بونلار جاوانليق علامتيدير. گئتمه!
–بورالارين نيي پيسدير؟!
–باشقا دونيا يوخدور! دونيا ائله گؤردويون بو دونيادان عيبارتدير. قاييت!
–اغليني باشينا ييغيب گئتمکدن ايمتيناع ائتسن، اوندا بيلريک کي، دوغوردان دا باشا دوشن بير باليقسان!
–
بيز سنه اؤيرشميشيک، گئتمه!
آنا باليق دولوخسوناراق ديللندي:
- منه رحمين گلسين، بالا! گئتمه!
بالاجا باليق اونلارين دئديکلرينه ائعتينا ائتمه دن اوزاقلاشدي. همياشيدلاريندان بير نئچه سي اونو آرخين گؤلمچه يه تؤکولن يئرينه قدر اؤتوروب گئري دؤندولر. بالاجا باليق دوستلاريندان آيريلارکن دئدي:
–گؤروشنه قدر، دوستلار! مني اونوتمايين!
دوستلار:
–هئچ اونوداريقمي؟ سن بيزي قفلت يوخوسوندان اوياتدين. بيزه ائله شئيلر اؤيرتدين کي، هئچ يوخوموزا دا گيرمزدي. گؤروشنه قدر، عاغيللي و جسور دوست!–دئديلر.
بالاجا باليق شيرريمنان آشاغي سوروشوب آرخا نيسبتن سويو چوخ اولان گؤلمچه يه دوشدو. اولجه اؤزونو ايتيردي. سونرا اوزمه يه و گؤلمچه ده دولانماغا باشلادي. بالاجا باليق بو واختادک بو قدر سويون بير يئره ييغيشديقيني گؤرمه ميشدي. سودا مينلرله چؤمچقويروق گزيرشيردي. بالاجا باليغي گؤرن کيمي اونو مسخره يه گويدولار:
– بير بونون تهر-تؤورونه باخ! سن نه مخلوقسان؟!
بالاجا باليق آني اولاراق فيکيرلشيب:
–خاهيش ائديرم، تحقير ائتمگين،–دئدي،–مه نيم آديم بالاجا باليقدير. سيز ده آدينيزي دئيين، تانيش اولاق!
چؤمچباليقلاردان بيري دئدي:
–بيز بير-بيرريميزي " چؤمچقويروق " چاغيريرييق.
او بيريلري يئردن دئديلر:
– اصلیميز، نجابتيميز وار.
–دونيادا بيزدن گؤزه لي تاپيلماز! سنين کيمي يؤندمسيز دئييليک!
بالاجا باليق اونلارا بئله جاواب وئردي:
–سيزين بو قدر خودپه سند اولدوغونوزو بيلميرديم. آما نادانليق اوزوندن بئله دانيشديغينيز اوچون سيزي باغيشلاييرام.
چؤمچقويروقلار سسلنديلر:
–دئمه لي بيز نادانيق؟
–نادان اولماسايدينيز باشا دوشردينيز کي، هر کس اوچون اؤز تهر-تؤورو خوشدور. آللاها شوکور، سيزين هئچ آدينيز دا اؤزونوزونکو دئييل.
چؤمچقويروقلار اول عصبيلشديلر. سونرا بالاجا باليغين حاقلي اولدوغونو گؤروب سؤزلريني دييشديلر.
–سن اؤزونو ناحاق يئره يوروسان،–دئديلر،–بيز سحردن آخشاما قدر دونياني گزيريک، آما اؤزوموزدن، آتا و آناميزدان، سايسيز-حسابسيز بالاجا قوردلاردان، بؤجکلردن باشقا هئچ کسي گؤرموروک.
بالاجا باليق سوروشدو:
–سيز کي، گؤلمچه دن قيراقا چيخا بيلميرسينيز، دونياني گزيب دولانماکدان نئجه دم وورا بيلرسينيز؟
چؤمچقويروقلار تعجوبلنديلر:
– مگر گؤلمچه دن باشقا دا اؤزگه دونيا وار؟
بس نئجه؟ اؤزونوز فيکيرلشين، گؤرون ياشاديغينيز سو هاردان آخيب و سودان کناردا نه لر وار؟
–سودان قيراقدا دا يئر اولار؟ بيز ايندييه قدر سودان باشقا هئچ يئري گؤرمه ميشيک. ها، ها، ها! سن دلي اولوبسان، ندير؟!
بالاجا قارا باليغي دا گولمک توتدو. فيکيرلشدي کي، چؤمچقويروقلاري باشا سالمادان چيخيب گئتسين . سونرا بئله قراره گلدي کي، اونلارين آنالاري ايله ده بير-ايکي کله مه دانيشسين.
–انانيز هارادادير؟
بو زامان قورباغانين گور سسي اونو ديکسينديردي. قورباغا گؤلمچه نين قيراغينداکي، ايري داشين اوستونده اؤتورموشدو. سويا باش ووردو، گليب باليغين قارشيسيندا داياندي:
–من بورادايام، –دئدي، –قوللوق؟!
–مؤحترم خانيم، سالام!
–ئي اصل–نجابتسيز ووجود! نه علامه ليک ائديرسن؟ بونلاري اوشاق گؤروب آخماق-آخماق دانيشيرسان؟ بير بئله عؤمور ائلميشم، گؤرموشم کي، دونيا ائله بو گؤلمچه دن عيبارتدير.
ياخشي اولار کي، ايشي نين داليسينجا گئده سن، منيم اوشاقلاريمي يولدان چيخارماياسان.
–يوز ايل ده عؤمور ائلسن، يئنه گئري قالميش، نادان قورباغا کيمي قالاجاقسان!
قورباغا حيرصلندي و بالاجا قارا باليغين اوستونه جومدو. بو زامان گؤلمچه نين ديبي بير-بيرينه قاريشدي. بالاجا باليق آلديغي تکاندان ديغيرلاندي، اؤزونو دره دن آخان ائنلي آرخدا گؤردو. دره اَيري-اويرو ايدي. داغين باشيندان باخاندا دره نين سويونو ائنلي، آغ ايپه اوخشاتماق اولاردي. دره نين بير يئرينده داغدان قوپوب آرخا دوشموش ايري بير داش سويو ايکي يئره بؤلوردو. ايري بير کرتنکله ده قارنيني داشا سؤيکه ميشدي. گونشين حرارتيندن لذت آلير، سويون تکينده اوولاديغي قورباغاني يئين ايري، يومورو خرچنگه تاماشا ائديردي. ائله بو آن اورادان اوزوب کئچمک ايسته ين بالاجا باليغين گؤزلري خرچنگه ساتاشدي. او، برک قورخدو و اوزاقدان خرچنگه سالام وئردي. خرچنگ بالاجا باليغي گؤرونجه
–نه ادبلي باليقسان، –دئدي، –گل قاباغا. بالاجا، قاباغا گل!
بالاجا باليق:
–من دونياني گزمه يه گئديرم،–دئيه خرچنگه جاواب وئردي، جانابينيزين يئمينه چئويريلمک ايستميرم!
–نييه بئله بدبينسن، قورخاقسان، بالاجا باليق؟
–نه بدبينم، نه ده قورخاق. گؤردوکلريمي دئييرم.
- چوخ ياخشي، ايندي دئ گؤروم گؤزلرين نه گؤردو و عقلين نه کسدي کي، سني اوولاياجاغيمي خيالينا گتيردين؟
–اؤزونو بيلمه مزلييه وورما!
–بيليرم، قورباغانين حرکتلرينه ايشاره ائديرسن. لاپ اوشاقسانميش کي، بابا! قورباغالارلا آرام اولماديغي اوچون اونلاري اوولاييرام. اونلار ائله خيال ائديرلر کي، دونيانين يئگانه مخلوقلاريديلار و هاميدان خوشبختديلر. ايسته ييرم اونلاري باشا سالام کي، دونيا کيمين الينده دير. سن ايسه قورخما، قاداسي! گل قاباغا. قورخما، گل!
خرچنگ بو سؤزلري دئييب يانلاريني باسا-باسا بالاجا باليغا طرف يئريدي.
خرچنگ ائله گولمه لي يئريیيردي کي، باليغي ايختييارسيز اولاراق گولمک توتدو.
–اي يازيق،–دئدي،–سن هئچ يئريمگي ده باجارميرسان. هاردان بيليرسن دونيا کيمين الينده دير؟!
بالاجا باليق خرچنگدن آرالاندي. بو زامان سويون اوزرينه کؤلگه دوشدو. گؤزله نيلمز ضربه دن خرچنگ صندله يه-صندله يه سويون ديبينه باتدي. خرچنگي بو حاليني گؤرن کرتنکله ني گولمک ائله توتدو کي، آز قالدي سوروشوب سويا دوشسون. خرچنگ ايسه آرتيق سويون اوزونه چيخا بيلمه دي.
بالاجا باليق گؤردو کي، سويون کناريندا بالاجا بير چوبان دايانيب اونا و خرچنگه تاماشا ائدير. قويون-کئچي سوروسو ده سويا ياخينلاشدي. " مه-مه! به-به! " سسلري دره ني باشلارينا گؤتوردو.
بالاجا باليق سورونو سو ايچيب قورتارانا قدر گؤزله دي. سورو گئدندن سونرا کرتنکله ني سسله ييب:
–کرتنکلجان،–دئدي،–من آرخين قورتاراجاغيني آختارماغا گئدن بالاجا قارا باليغام. سن بيليکلي، ذکالي حئيوانسان. بونا گؤره ده سندن بعضي شئيلري سوروشماق ايسته ييرم.
–گؤیلون هر نه ايسته يير، سوروش.
–يولدا مني نره باليقلا، ساققا قوشو ايله، باليقودان قوشلا چوخ قورخودوبلار. بونلار حاقيندا بير شئي بيليرسنسه منه دئ!
کرتنکله دئدي:
–نره باليقلار و باليقودانلار بو طرفلرده تاپيلمازلار. خوسوسيله نره باليقلار. چونکي اونلار دنيزده ياشاييرلار. آما ساققا قوشونا ائله بو هندورده راست گلمک اولار. مباده آلدانيب کيسه سي نين ايچريسينه گيررسن.
- کيسه ندير؟ –بالاجا باليق اونون سؤزونو کسيب سوروشدو.
–ساققا قوشونون بوغازي نين آلتيندا خئيلي سوتوتان کيسه وار. بزن تجروبه سيز، خام باليقلار سودا اوزن قوشون کيسه سينه گيريب بيرباشا قارنينا گئديرلر. ساققا قوشو توخ اولاندا باليقلاري کيسه سينده احتياط ساخلايير.
–دئمه لي، اونون قارنينا گئدندن سونرا خيلاص اولماق اوچون چاره يولو يوخدور؟
–يوخدور. کيسه ني پارچالاماقدان باشقا هئچ بير يول يوخدور. سنه بير خنجر وئررم. ساققا قوشونون چنگينه دوشنده دئديگيم کيمي ائدرسن.
کرتنکله قاياداکي ياريغا سورونوب خنجرله قاييتدي. بالاجا باليق خنجري آليب دئدي:
–کرتنکله، سن چوخ مئهريبانسان، بيلميرم سنه نئجه تشککور ائديم؟
–جانيم، تشککور نه يه لازيمدير، منيم بئله خنجريم چوخدور، سنين کيمي عاغيللي باليقلارا باغيشلاييرام.
–مگر مندن قاباق دا بورادان کئچن اولوب؟
––چوخلاري کئچيب. ايندي اونلار اؤزلري اوچون بؤيوک دسته دوزلديبلر…
کرتنکله بونلاري دئييب قولاغيني داشداکي ياريغا دايادي:
–دي، ساغ اول،–دئدي،–بالالاريم يوخودان آييلديغي اوچون گئتمه لييم.
کرتنکله ياريغا گيردي. بالاجا باليق ايسه چاره سيز قاليب يولا دوشدو. هئي اؤز-اؤزونه سوال وئريردي: " دوغوردانمي آرخ دنيزه تؤکولور؟ ساققا قوشون گوجو ائله منه چاتسين؟! باليقودان قوشون بيزيمله نه دوشمنچيليگي وار؟ "
araz1385 : uşaqlar : Şərhlər(0) : Mart 20, 2009 0:44
Baxış sayı: 118
Açar sözlər:
